200 χρόνια από την γέννηση του Φρειδερίκου 'Eνγκελς

 

 

 Του Κωστή Μπασογιάννη

Στις 28 Νοεμβρίου του 1820 γεννήθηκε στο Μπάρμεν τής Πρωσικής Ρηνανίας ο Φρειδερίκος Ένγκελς. Ένας μεγάλος επαναστάτης, προδότης τής αστικής τάξης στην οποία ανήκε, για χάρη τής Επανάστασης. Πέρασε όλη του τη ζωή στη σκιά τού αδελφικού του φίλου, του Κάρολου Μαρξ. Ο Έγκελς, παραδεχόμενος μεγαλόκαρδα την μεγαλοσύνη τού φίλου του, επέλεξε να είναι εκείνος που θα κάλυπτε οποιοδήποτε κενό στην ζωή, στην επιβίωση, στην προσωπικότητα, στην παραγωγικότητα και στην αποτελεσματικότητα τού Μαρξ, χωρίς ποτέ να διεκδικήσει για τον εαυτό του την κυριαρχία, τα εύσημα και οποιαδήποτε άλλη αμοιβή. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ίδιος δεν ήταν ένας μεγάλος θεωρητικός τής επανάστασης. 

 

Συνέγραψε μαζί με το φίλο του μια σειρά έργων μεταξύ των οποίων το Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Μας χάρισε έργα αποκλειστικά δικά του μεγάλης αξίας όπως «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία (1845)», «Αντί-Ντύρινγκ» (1878), «Η καταγωγή της οικογένειας, της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους» (1884), «Ουτοπιστικός και επιστημονικός σοσιαλισμός», και άλλα. Κατάφερε και συμπλήρωσε μετά το θάνατο του Μαρξ την έκδοση τού μεγάλου έργου τού φίλου του, του «Κεφαλαίου», επεξεργαζόμενος τα δυσανάγνωστα χειρόγραφα του Μαρξ, με σεβασμό στο αυθεντικό κείμενο. Εξέδωσε, έτσι, και προώθησε τον δεύτερο και τρίτο τόμο, που ο Μαρξ δεν είχε προλάβει να εκδώσει. Ηγήθηκε τού παγκόσμιου επαναστατικού κινήματος μέχρι τον θάνατό του, ενός κινήματος στο οποίο αφιέρωσε όπως και ο Μαρξ τη ζωή του, την οποία και διακινδύνεψε ουκ ολίγες φορές στα πεδία τών μαχών.

 

...«Οι δυνάμεις που δρουν κοινωνικά, δρουν ακριβώς όπως και οι δυνάμεις της φύσης: Στα τυφλά, βίαια, καταστρεπτικά, εφόσον δεν τις γνωρίζουμε και δεν τις υπολογίζουμε. Από τη στιγμή, όμως, που τις γνωρίζουμε και κατανοούμε τη δραστηριότητά τους, τις κατευ­θύνσεις τους, τις επιδράσεις τους, εξαρτάται μόνο από μας να τις υποτάξουμε όλο και περισσότερο στη βούλησή μας και να τις αξιο­ποιήσουμε για να πετύχουμε τους στόχους μας. Αυτό ισχύει ιδιαί­τερα για τις σημερινές, πανίσχυρες παραγωγικές δυνάμεις. Όσο αρ­νούμαστε επίμονα να κατανοήσουμε τη φύση και το χαρακτήρα τους -ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής και οι υπερασπιστές του αντιτάσσονται στην κατανόηση αυτή- τόσο οι δυνάμεις αυτές θα επιδρούν παρά τη θέλησή μας, ενάντια σε μας και τόσο θα κυριαρχούν επάνω μας, όπως αναπτύξαμε εκτενώς. Από τη στιγμή, όμως, που κατανοούμε τη φύση τους, μπορούν να μεταβληθούν στα χέρια των συνεταιρισμένων παραγωγών από δαιμονικούς δεσπό­τες σε υπάκουους υπηρέτες»...

 

 ...«Αφού ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής μετατρέπει όλο και περισσότερο τη μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού σε προλε­τάριους, δημιουργεί τη δύναμη που είναι αναγκασμένη να συντελέ­σει αυτή την ανατροπή, αν δε θέλει να καταστραφεί. Αφού σπρώ­χνει όλο και περισσότερο προς τη μετατροπή των μεγάλων, κοινω­νικοποιημένων μέσων παραγωγής σε κρατική ιδιοκτησία, δείχνει ο ίδιος το δρόμο προς τη διεξαγωγή αυτής της ανατροπής. Το προλε­ταριάτο καταλαμβάνει την κρατική εξουσία και μετατρέπει πρώτα τα μέσα παραγωγής σε κρατική ιδιοκτησία. Όμως, μ' αυτό τον τρόπο αναιρεί τον εαυτό του σαν προλεταριάτο, αναιρεί όλες τις ταξικές διαφορές και ταξικές αντιθέσεις και μαζί μ' αυτό και το κράτος σαν κράτος»...

Friedrich Engels, Anti-Dühring (1878 )
 

 

 Εκατόν σαράντα δύο χρόνια μετά την έκδοση των παραπάνω αράδων, και μετά την εμπειρία του εικοστού αιώνα, είναι σαφές ότι η συνέχιση της ανάπτυξης της επαναστατικής θεωρίας είναι μια αναγκαιότητα που μοιραία θα συμβεί, αφού οι κοινωνικές δυνάμεις τής εργασίας που θα μετασχηματίσουν την κοινωνία έχουν κι αυτές αναπτυχθεί σε νέα σχήματα, με νέες γνώσεις, εμπειρίες και δεξιότητες. Επίσης, ο τρόπος αντίδρασης τού συστήματος έχει εξελιχθεί έτσι, που μια νέα παράμετρος, όχι τόσο ερευνημένη από τους κλασσικούς έχει παρουσιαστεί. Εκείνη τής βαθειά εγκατεστημένης και πολύπλοκης μαζικής αλλά και ατομικής ψυχολογίας που το υπερώριμο πλέον κεφαλαιοκρατικό σύστημα έχει εγκαταστήσει σε όλα τα επιμέρους υποκείμενα που λειτουργούν στα πλαισιά του. 

 

 

Αυτή η εγκατάσταση δεν έγινε βάσει συνομωτικού σχεδίου. Ήταν μια νομοτέλεια που κανείς δεν μπόρεσε να την προβλέψει στο παρελθόν, αλλά την βλέπουμε τώρα μπροστά μας και την προσλαμβάνουμε με την μορφή ένός χαοτικού όλου. Αυτό το χάος έχει την ανάγκη μελέτης και κατανόησης, κατ' αναλογία με όσα μας διαμηνύει από το βάθος τού παρελθόντος ο Ένγκελς. Η εργασία αυτή είναι δύσκολη, αλλά είναι αναπόφευκτο να γίνει. Γιατί ποτέ η μέχρι τώρα Ιστορία δεν αρνήθηκε στον άνθρωπο την ανάπτυξή του. Αρκεί εκείνος να αποδεχόταν και να σεβόταν την διαδικασία ωρίμανσης των σταδίων της, και να συνεργαζόταν με την λειτουργία της. Και η συνεργασία αυτή, όσο κι αν φαίνεται αντιφατικό, είναι επαναστατική. Γιατί στην συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, το δίλημμα εμφανίζεται σαφώς: συνεργασία με την Ιστορία ή συνεργασία με το σύστημα. Επαναστατική πορεία προς μια κοινωνία που να αρμόζει σε ανθρώπους, ή παγκόσμια καταστροφή.

Μπασὸ...
 

 

Μηκέτι εκ σου καρπός γένηται - Μεγάλη Δευτέρα

 του Κωστή Μπασογιάννη

Οποιοδήποτε ανθρώπινο πρόσωπο, θεσμός ή κοινωνικό σύνολο δεν παράγει καρπό, είναι καταδικασμένο από ακατάλυτο και αιώνιο ιστορικό κανόνα να αποξηρανθεί. Το ερώτημα είναι ποιος είναι αυτός ο αναγκαίος για την ζωή καρπός, η έλλειψη του οποίου θα κρίνει την επιβίωση ή τον θάνατο των ανθρώπων, των θεσμών, των κοινωνιών, των πολιτισμών.

Σε ένα καθαρά επιπολής επίπεδο, αυτό τής βιολογικής επιβίωσης, θα μπορούσε κανείς να κάνει μια θηριώδη σκέψη, χαρακτηρίζοντας ως άκαρπους τους άτεκνους, εκείνους που δεν διαιωνίζουν το είδος. Ελάχιστα παραπέρα αν εισβάλουμε υποδερμικά, θα βρούμε την φυσική επιλογή που βασίζεται στον ανταγωνισμό για την διάκριση και επιβίωση του πιο δυνατού, του πιο γρήγορου, του πιο ευπροσάρμοστου, του πιο ικανού. Και λίγο πιο βαθειά αν προχωρήσουμε, θα έρθουμε αντιμέτωποι με την πιο απλοϊκή κοινωνική συνείδηση που υπάρχει, εκείνη τής εξασφάλισης των βασικών κανόνων διατήρησης κάποιας λειτουργικής συνοχής τής κοινότητας, με τους νόμους, την ιεραρχία, την πειθαρχία, το καθήκον και τις δικαιικές ή ηθικές διασφαλίσεις. Μέχρι εκεί, τα πράγματα είναι εύληπτα και ευκολονόητα. Και συχνά εκεί εξαντλούνται τα διανοητικά και πνευματικά καύσιμα τής αστικής σκέψης.

Αυτά τα δέκατα του χιλιοστού που προχωρήσαμε προς το βάθος, ερευνώντας κάποια μυστικά που είμαστε υποχρεωμένοι να τα ψαύσουμε στο σκοτάδι, αφού όσο προχωρούμε προς την βάση, προς το θεμελιώδες, τόσο ένας γνόφος καλύπτει τις αισθήσεις μας, μας έχουν ήδη οδηγήσει στο πιο δύσκολο αντικείμενο μελέτης, πιο δύσκολο και πολύπλοκο από όλα τα κοσμογνωστικά θέματα, από όλες τις επιστήμες, τις τέχνες και τις τεχνικές. Την κοινωνία των ανθρώπων.

Αυτή είναι το δένδρο που οφείλει να έχει μονίμως διαθέσιμους καρπούς, αν θέλει να κρατά αυτή την προνομιούχο θέση σε όλο το Σύμπαν. Και μόνο όταν αποκτήσει την ικανότητα τής μόνιμης και σταθερής καρποφορίας, τότε θα κερδίσει και το δικαίωμα να ίσταται αγέρωχη στον αγρό, ζωντανή, ισορροπημένη, θάλποντας, αναπτύσσοντας, τιμώντας εν ελευθερίᾳ, και αξιοποιώντας όλα της τα μέλη εν δικαιοσύνῃ και αγάπῃ, με σεβασμό στην προσωπικότητά τους, με αλληλεγγύη και συνεργασία. Για να γίνει όμως αυτό μέσα στην Ιστορία, που με τους νόμους της που αναπτύσσονται ανάλογα με την φάση που διανύει και με την λογική λειτουργική της συνέχεια οδηγεί νομοτελώς προς μια κοινωνία που αρμόζει σε ανθρώπους και όχι σε κτήνη, υπάρχει ένα προαπαιτούμενο που ο σημερινός προϊστορικός άνθρωπος επιμένει να παραγνωρίζει. 

Το παραγνωρίζει, ενώ του ανετέθη εδώ και δυο χιλιάδες χρόνια η αποστολή να το ερευνήσει και να το καλλιεργήσει μέσα στην ίδια του την ύπαρξη, και μάλιστα όχι μόνος, αλλά συγκροτώντας κοινότητες αγάπης, κομμούνες απόλυτης αφοσίωσης στον πλησίον, αλλά και επιθετικής καλοσύνης προς τον εχθρό, μέσα από την ακατανίκητη δύναμη που προσφέρει η Πίστη. Είναι το προαπαιτούμενο τής βαθύτερης αυτοεξερέυνησης και τού ισόβιου αγώνα τόσο με τους προσωπικούς του δαίμονες, όσο και με κάθε ιστορικό παράγοντα που διαλύει την κοινωνία. Για το πρώτο από αυτά τα δύο, που οι Χριστιανοί βιώνουμε ως προσωπική καλλιέργεια των αρετών και πάλη με τους προσωπικούς μας δαίμονες, απαιτείται πολύ βαθύτερη ανακάλυψη και γνώση τής ψυχοσωματικής μας φύσης μέσω μιας άσκησης αδιάλειπτης. Αυτή όμως η άσκηση δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη, αλλά απαραίτητη προϋπόθεση για το δεύτερο, την ιστορική πορεία προς την ενοποίηση των κοινοτήτων, των τάξεων, των φυλών, των εθνών. Ίνα πάντες εν ώσι. Την άρση των φυγόκεντρων εθνικών, φυλετικών και ταξικών τάσεων που διαλύουν το σώμα τής ανθρωπότητας, με διαλύτη ένα και μόνο τρομακτικό αμάρτημα: την νοσηρά αντικοινωνική απληστία σε δόξα και αγαθά. Αυτή χαρακτηρίζει τον ψυχισμό και την αλλοτριωμένη κοινωνική αντίληψη συγκεκριμένου είδους ανθρώπων που δεν γεννιέται έτσι, αλλά, όπως πιστεύουμε οι κομμουνιστές, διαμορφώνεται μέσα από κοινωνικές συνθήκες. Που με την σειρά τους επιδρούν πάνω στο κτηνώδες, πρωτόγονο τμήμα τού ψυχισμού μας.

Αυτό το νοσηρό, παραφύσιν πρότυπο που διαμορφώνεται ιστορικά εδώ και χιλιετίες, είναι ο αντίπαλος τόσο στο εσωτερικό επίπεδο, όσο και στον κοινωνικό στίβο μάχης. Αυτό το πρότυπο είναι που κάνει το δένδρο να μην καρποφορεί και εμάς τους ίδιους να απορούμε κατά καιρούς: «Μα γιατί μας ξεράθηκε; γιατί μας άφησε έρημους και απογοητευμένους εκείνο το ιδανικό από το οποίο τόσα περιμέναμε; Το χωριό μας, το έθνος μας, η συναγωγή μας, η εκκλησία μας, η συνδικαλιστική μας ένωση, το σοβιέτ μας, το κοινοβούλιό μας, η επαναστατική μας κεντρική επιτροπή, η σεπτή ιεραρχία μας, ο αμυντικός μας συνασπισμός, η ιδεολογία μας, η διεθνής μας»; Η άκαρπος συκή μας, δεν ειναι ικανή να δώσει τους καρπούς της όταν ο σπαραγμός, η πείνα, η ασθένεια, η επιδημία, ο θάνατος κάνει την επέλασή του, γιατί απλούστατα την αφήσαμε έρμαιο, ακάλυπτη μπροστά στα πιο παιδαριώδη, επιφανειακά, καιροσκοπικά, κίβδηλα, άπληστα και αδίστακτα συμφέροντα. Που συμβαίνει να είναι και τα πιο καλυμμένα από τον νόμο που τα ίδια κατασκευάζουν, τα πιο υποκριτικά, φαρισαϊκά και μισάνθρωπα, επικίνδυνα για τον ίδιο τον πλανήτη βαρβαρικά στίφη γραβατωμένων βαμπίρ που γέννησε ποτέ η ανθρώπινη Ιστορία.

Γι αυτό και, για να σώσουν την προνομιούχο θέση τους στην ιστορική αυτή φάση, επιδεικνύουν ένα θράσος που τους προσδίδει μια ανείπωτα τοξική γελοιότητα: Έχουν την αξίωση να τους αναθέτουμε μονίμως, σε αυτούς τους ίδιους που τοξινώνουν την ζωή του ανθρώπου, να σώσουν την ανθρωπότητα από τη δική τους καταστροφική δράση. Επιμένοντας να γαντζώνονται στα εξουσιαστικά οφίκιά τους, μην αφήνοντας την Ιστορία να προχωρήσει. Ποτέ δεν θα ευδοκιμήσει το δένδρο με αυτές τις συνθήκες. Και είναι φυσικό, ο Κύριος της Ιστορίας να το καταράται, όχι από εμπάθεια, αλλά από αναμφισβήτητη Γνώση.

Ο Χριστός δίνει εντολή για Ενότητα, θυσιαζόμενος. Οι πιστοί του δύο χιλιάδες χρόνια μετά, ταμπουρωνόμαστε σε φυλές, κάστρα, νησίδες φοβισμένων νοικοκύρηδων, αλλά και – αλλοίμονο – προνομιούχες ταξικές νησίδες. Ανίκανοι να θυσιάζουμε ούτε μία τρίχα μας. Ούτε μία μικρή παράγραφο από το μαγικό χειρόγραφο του ναρκισσικού μας μεγαλείου. 

Ο Χριστός δίνει εντολή για εσωτερικό αγώνα, ως προϋπόθεση για την δημιουργία ανθρώπινης κοινωνίας. Με σκοπό να απονευρωθεί μέσα μας η τάση τής αντίδρασης στην Ενοποίηση, η νοσηρή τάση της αντεπανάστασης. Η τάση για την ένταξη στο τοξικό στρατόπεδο των απλήστων «αρίστων», των παρασίτων που μισούν τους ταπεινούς παραγωγούς τού κοινωνικού πλούτου. Και εμείς οι κομμουνιστές δεν τον ακούμε, γιατί νομίζουμε ότι είναι «ακόμη μια θρησκεία», όπως αυτές που απλώς παρηγορούν με επέκεινα φαντασιώσεις. Τον διώχνουμε από τις επαναστατικές μας συζητήσεις, ως ιδεαλιστή, ως μεταφυσικό απολογητή των ταξικών μας αντιπάλων. Και γι αυτή μας την προκατάληψη, ας είμαστε δίκαιοι, φέρουν τεράστια ευθύνη οι οπαδοί του, που τον εγκατέλειψαν, τον πρόδωσαν και συντάχθηκαν με ό,τι εκείνος αλύπητα μαστίγωσε. Με το μόνο σινάφι που αλύπητα φραγγέλωσε. Με το σινάφι των καταπιεστών, των παρασίτων. Βέβαια, ο κομμουνιστής, κατά τεκμήριο έξυπνος άνθρωπος, δεν θα περίμενε κανείς να πέφτει σε τέτοιο σφάλμα, χάνοντας την κινητήρια δύναμη τής Πίστης στον απόλυτο, τον θεμελιακό Επαναστάτη. Όπως είναι αναπόφευκτο, κάποιοι όπως ο αγαπημένος Φιντέλ, το υποψιάζονται, αλλά δεν τολμούν να ψάξουν βαθύτερα, ειναι ακόμη πολύ πρώιμο ίσως. Και μένει έτσι το επαναστατικό μας δένδρο άκαρπο και ηττημένο. Δεν ανησυχώ, άλλωστε η ιστορία έχει πολύ δρόμο ακόμη. Οι νέοι των μελλοντικών επαναστάσεών μας, μάς ακούν και μας διαβάζουν. Στο μέλλον θα έρθουν οι Νίκες.

Ζούμε την ωραιότερη Μεγάλη Εβδομάδα εδώ και χρόνια, γιατί μας αποτρέπει από την «κανονικότητα» που κάποιοι συχνά την αξιοποιούν όχι και τόσο προς όφελός μας, και μας καλεί σε περισυλλογή, σε αυτοκριτική, σε αληθινή προσευχή «εις το ταμιείον μας», σε πιο ουσιαστική και όχι τυπική κοινωνία με φίλους, ξένους και εχθρούς. Η Πίστη μας δεν είναι μια απλή συνήθεια, αλλά αγώνας με τον επιφανειακό, τον αδιάκριτο, τον ανταγωνιστικό και τελικά τον θηριώδη εαυτό μας. Αλλά και εναντίον του τοξικού συστήματος που καθιστά άκαρπο το δένδρο τής κοινωνίας μας, εμμένοντας στην θέση του ότι ο άνθρωπος είναι ένα ανταγωνιστικό κτήνος. Επαναστατικά θα Αναστηθούμε – κι εμείς και το δένδρο μας – και πολύν καρπόν θα φέρει.

Μπασὸ...

ΟΧΙ, η Ιστορία δεν έχει τελειώσει

Political Alchemies

του Κωστή Μπασογιάννη

Όσο περνούν τα χρόνια, τόσο και πιο πικρή γίνεται αυτή η επέτειος.

Όσο πιο σπάνια και εξαιρετική φαντάζει η δύναμη και το μεγαλείο των ηρώων του έπους τής Αλβανίας, των υπερασπιστών των Μακεδονικών οχυρών, των Κάστρων του Ολύμπου και των Φαντασμάτων τού Παρνασσού, τόσο πιο ακατανίκητη και διαχρονική φαντάζει η νοοτροπία που ώθησε ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων στην προδοσία και στον δωσιλογισμό. Τόσο πιο μάταιη υποδεικνύεται η Θυσία των παππούδων μας. 

Περνούν οι δεκαετίες και ο άνθρωπος ακόμη δεν διδάσκεται από το μεγάλο μόνιμο σφαγείο που κρατεί όρθιο τον απάνθρωπο καπιταλισμό. Το πιο απάνθρωπο, επικίνδυνο και γελοίο σύστημα που γέννησε η Ιστορία. Το μόνο ίσως σύστημα που πεισματικά αρνείται να παραδεχτεί ότι ο μεταβατικός ρόλος του στην Ιστορία, αυτός τής κατάλυσης της ισχύος τού συστήματος φεουδαρχίας-δουλοπαροικίας έχει τελειώσει, ο ιστορικός κύκλος τής δικής του δυναστείας έκλεισε με την επώδυνη έκφραση στη διάρκεια του εικοστού αιώνα αμέτρητων αντιφάσεων στη λειτουργία του και τρομερών καταστροφών και διαστροφών τής ψυχής ολόκληρων Λαών. Και επιμένει να μένει στη ζωή, τρεφόμενο από στοιχεία του βαθέος σκότους της ανθρώπινης ψυχής, ακόμη κι αν η παραμονή του σε ισχύ θα καταστρέψει ολόκληρο τον κόσμο. Με τους πολέμους που γίνονται για συγκεκριμένο λόγο, για να ανακατευτεί ο κόσμος και η αγορά που έχει βαλτώσει, να κινηθεί το κεφάλαιο, να ανοίξουν οι «δουλειές», να γίνουν οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι, αλλά και να καταστραφεί ακόμη περισσότερο η Γή μας. Με την απεριόριστη απληστία, που υποβαθμίζει το περιβάλλον και το κάνει με πολλούς τρόπους αβίωτο για τον άνθρωπο. 

Το σύστημα το υπερασπίζονται μονίμως κάποιοι, που τα τελευταία χρόνια έχουν πάρει αμπάριζα από το σύνθημα που έχει δοθεί από τα διεθνή κέντρα προπαγάνδας και επιτίθενται δαιμονοποιώντας κάθε επαναστατική κίνηση. Το υπερασπίζονται όχι μόνο θεωρητικά, αλλά και με τον τρόπο ζωής τους, τις πρακτικές που εφαρμόζουν στα επαγγέλματά τους, τις διεφθαρμένες συντεχνίες τους, τον άκρατο καταναλωτισμό τους, την συμπεριφορά τους προς τους φτωχούς σκληρά εργαζόμενους, προς τους άτυχους, προς τους κατατρεγμένους, τους ανέργους, τους αδυνάτους. Ένας σημαντικός αριθμός από αυτούς θεωρούν τους εαυτούς τους ανώτερους, πιο άξιους, πιο σημαντικούς, πιο μάγκες, πιο έξυπνους και δουλευταράδες, πιο νόμπιλους και ευλογημένους από τους άλλους. Και δικαιώνουν τον λεγόμενο φιλελευθερισμό που δεν ειναι παρά το καθεστώς που δίνει απεριόριστη ελευθερία στην στην δική τους απληστία, στην ματαιοδοξία που διδάσκουν στα δικά τους υψηλά μωρά και στην καταπίεση που εκείνοι ασκούν στους ανθρώπους του μόχθου. Πρόκειται για τους δεξιούληδες, τους καπιταλιστές και τους βαστάζους τους, με τους τελευταίους να προσπαθούν με κάθε μέσον να πλασαριστούν στο οικοσύστημα των φτωχοδιαβόλων που υπηρετούν το σύστημα, με κάποια κρυφή ελπίδα να πιάσουν την καλή. Πρόκειται για μια διαστροφή τής ανθρώπινης φύσης. Η ψυχοπαθολογία και η παθογένεση της οποίας αξίζει ιδιαίτερης έρευνας.

Τεράστια η επίθεση αυτού του υποκοσμικού στρατού των μισθοφόρων του καπιταλισμού εναντίον τής μεγάλης ιστορικής υπόθεσης της λαϊκής Επανάστασης. Εκμεταλλεύονται την υπαρκτή πλέον ιστορία τής σοσιαλιστικής οικοδόμησης, τα λάθη της, τις ήττες της, την απαπόφευκτη βία που ήταν, είναι και ενδεχομένως θα είναι και στο μέλλον υποχρεωμένη εκ των πραγμάτων να χρησιμοποιήσει εναντίον τους για να υπάρξει και να εκπληρώσει την ιστορική της λειτουργία. Αξιοποιούν την μέχρι στιγμής αποτυχία της να χειριστεί αρμοδίως αυτή την τρομακτική αντίφαση, με στόχο να τής αφαιρέσουν το δικαίωμα της επίθεσης εναντίον των εχθρών της, δηλαδή αυτών των ιδίων. Φτάνουν οι υποκοσμικοί οπαδοί τής καπιταλιστικής ψευδοελευθερίας μέχρι του σημείου να μηδενίσουν την Μεγάλη Νίκη του πρώτου μεγάλου σοσιαλιστικού κράτους στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δαιμονοποιώντας με διαστρέβλωση των ιστορικών στοιχείων την μεγάλη θριαμβεύτρια επί του Ναζισμού. Την Σταλινική Σοβιετική Ένωση. Εξομοιώνοντάς την με την επιτιθέμενη Γερμανία τού άμεσου πολιτικού συγγενή τους Αδόλφου Χίτλερ και το κτηνώδες καθεστώς του. Και οι αδαείς, αφελείς και αμόρφωτοι τους ακολουθούν. Μαζί μ' αυτούς τους ακολουθούν και κάποιοι πονηρούληδες, που υποκρίνονται τους δημοκράτες, τους πατριώτες, τους Χριστανούς, ενώ δεν είναι παρά τυχοδιώχτες, εθνικιστές και θεομπαίχτες. Έχει δημιουργηθεί διεθνώς ένα αντικομμουνιστικό ρεύμα που εκφράζεται με χιλιάδες διαφορετικούς τρόπους και προπαγανδίζεται από όλα τα φερέφωνα του συστήματος. Που δεν πλήττει μόνο την σοσιαλιστική επανάσταση, αλλά μαζί της και οποιαδήποτε πιθανή πρόοδο τής Ιστορίας προς τα εμπρός.

Αυτό το αντικομμουνιστικό μένος, όμως, θα είναι και η αρχή του τέλους τους. Γιατί ο Άνθρωπος συνεχίζει να ζεί πάνω σ' αυτή τη γή. Και οι γενιές ανανεώνονται. Και η Ιστορία δεν έχει τελειώσει όπως οι υποθέσεις των νηπίων δεξιών διανοουμένων διακηρύττουν. Και μια νέα γενιά, ερεθισμένη από την άδικη αυτή επίθεση απέναντι στις μεγαλειώδεις προσπάθειες για την σοσιαλιστική οικοδόμηση, νοιώθοντας την αδικία και την αντιστροφή τής αλήθειας, θα πάρει την υπόθεση από εκεί που την άφησε η τρομερή ιστορία του εικοστού αιώνα. Και θα την προχωρήσει, όπως η φυσική λειτουργία τής Ιστορίας το προδιαγράφει. Θα σπάσουν τους μυστικούς κώδικες, θα λύσουν τους γρίφους των αντιφάσεων, θα δημιουργήσουν φρέσκια, ζωντανή επαναστατική θεωρία και, προχωρώντας το βήμα των προηγούμενων, θα χτυπήσουν το σύστημα εργαζόμενοι με την προσωπική και κοινωνική οντολογική τους εξέλιξη, που αποτελεί προϋπόθεση για την αποφυγή των παλαιών σφαλμάτων, θα οργανώσουν την ζωή τους και θα δημιουργήσουν στα ερείπια τού καπιταλισμού την κατάρρευση του οποίου εκείνοι θα έχουν προκαλέσει, μια κοινωνία που να ταιριάζει σε ανθρώπους και όχι σε ανταγωνιστικά κτήνη. Ένα καλύτερο, δίκαιο κόσμο. Που ο Νόμος τής Ιστορίας βροντοφωνάζει ότι είναι εφικτός.

Οι παραπάνω σκέψεις, ζώντας σε μια Ελλάδα που η πολιτική βρίσκεται σε απόλυτη παρακμή, κάνουν την πίκρα από αυτά που ακούγονται και γίνονται στην φετινή επέτειο του ΟΧΙ λιγότερο επώδυνη και δίνουν μια ελπίδα και κουράγιο για τη συνέχεια. 

Bassὸ...

 «Μέχρις Εσχάτων» -  Αλέξανδρος Αλεξανδράκης

Η μετανάστευση σε άλλες διαστάσεις

Thoughts

του Κωστή Μπασογιάννη
 

Κάποιες σκέψεις πάνω στις μεταναστευτικές προκλήσεις του καιρού μας

«καὶ ἐγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν ἐσμεν» 
(Ιωαν 17-22)

Μια τίμια και ανθρώπινη αντιμετώπιση της μάστιγας του φυλετισμού και των φυλετικών - εθνικιστικών συγκρούσεων μέσα σε μια κοινωνία που αντιμετωπίζει την πρόκληση της μετανάστευσης θα πρέπει να έχει τρία στάδια:

Το πρώτο, το πιο επείγον, είναι η υπεράσπιση των θυμάτων των ρατσιστικών και ξενοφοβικών εγκληματικών επιθέσεων. Τόσο από τους φυσικούς αυτουργούς, όσο και από το τμήμα αυτό της κοινής γνώμης που δικαιολογεί αυτές τις επιθέσεις και διαπράττει το έγκλημα της ηθικής αυτουργίας. Το στάδιο αυτό είναι μαχητικό και είναι απαραίτητη η σκληρή από την κοινωνία καταδίκη κάθε πρόκλησης, κάθε βίαιης συμπεριφοράς απ' όπου κι αν προέρχεται. Οι γηγενείς εδώ έχουν μεγαλύτερη ευθύνη και είναι φυσικό να κρίνονται αυστηρότερα, αφού εκείνοι βρίσκονται σε ευνοϊκή θέση, όσο και αν αναγκάζονται να αποδεχθούν κάποιες υποχωρήσεις στην ευδαιμονία τους. Συνήθως αντιδρούν στοιχεία της κοινωνίας με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, άνθρωποι κακοποιημένοι, συμπλεγματικοί και φοβισμένοι ή κάποιοι ατομιστές και νάρκισσοι που αρέσκονται να κατασκευάζουν συνεχώς κάποιους εχθρούς που τους κατατρέχουν, ή κάποιοι ιδρυματοποιημένοι μέσα στην ίδια τους την κάστα, την μικροκοινωνία, το χωριό ή την φαμίλια που νομίζουν ότι ιστορικά έχουν ακατάλυτα κεκτημένα δικαιώματα και τους χρωστά όλος ο κόσμος την ύπαρξή του. Αυτοί είναι οι συνήθεις πελάτες-οπαδοί των πατριδοκάπηλων ηγετίσκων του φασισμού. Αλλά και οι νεοεισερχόμενοι στην κοινωνία πρόσφυγες ή μετανάστες, άνθρωποι που πολύ πιθανό να διακατέχονται κι εκείνοι από τα ίδια συμπλέγματα για την ανωτερότητα της δικής τους της φάρας, όσο και αν βρίσκονται σε δύσκολη θέση για την ώρα, πρέπει να γνωρίζουν από την αρχή, από την είσοδο στη χώρα και με σαφήνεια τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους, ώστε να αμβλυνθούν οι προκλήσεις και οι συγκρούσεις συμφερόντων.

Το δεύτερο στάδιο αντιμετώπισης των προβλημάτων της μετανάστευσης, επίσης επείγον, είναι η οργανωμένη με όρους και κανόνες που διέπονται από αρχές δικαίου προσέγγιση των αντιθέτων πλευρών, οι κοινές δραστηριότητες και η δημιουργία μίας δεοντολογίας, ενός ηθικού νόμου συνύπαρξης. Με σεβασμό τόσο στην ετερότητα των νεοεισερχομένων, όσο και στα δικαιώματα των γηγενών. Το στάδιο αυτό πρέπει να χαρακτηρίζεται από υπομονή και οι αρχές που το υπηρετούν να έχουν τον ανάλογο χαρακτήρα και την κατάλληλη εκπαίδευση, ώστε να εμπνέουν εμπιστοσύνη σε όλες τις πλευρές. Πρόσωπα με αναγνωρισιμότητα, που διαθέτουν το σπάνιο ταλέντο διαπολιτισμικής επαφής και ικανότητες κοινωνικής παρέμβασης μπορούν εδώ να επιστρατευθούν για να δημιουργηθεί ένα κλίμα σύγκλισης μεταξύ ετερογενών, με τη δημιουργία κοινωνικών σημείων-συμβόλων, όπου θα συγκλίνουν όλο και περισσότερο τα ετερογενή και ετερώνυμα, με βάση τις κοινές ανθρώπινες ρίζες τους. Εννοείται εδώ, ότι ήθη εισερχόμενα που θεωρούνται παραβατικά για τον δημοκρατικό πολιτισμό της χώρας είναι απαραίτητο να καταδικαστούν και να απαγορευθούν από την αρχή. Τυπικά παραδείγματα είναι η κατώτερη θέση της γυναίκας, η παιδική εκμετάλλευση, κακοποίηση και παιδεραστία, ο μισαλλόδοξος θρησκευτικός φονταμενταλισμός, ο προσηλυτισμός, η ίδρυση και δράση συμμοριών, μαφιών, εθνικιστικών οργανώσεων κλπ.

Το τρίτο και σπουδαιότερο στάδιο, που είναι απαραίτητο αλλά και ισχυρότατο ακόμη και αν τα δύο προηγούμενα δεν συμβούν, είναι η δημιουργία των πολιτικών προϋποθέσεων για την αλλαγή του πολιτικοοικονομικού συστήματος και την δημιουργία μιας κοινωνίας κομμουνιστικής, της οποίας οι αρχές δεν θα μπορούν να αλλάξουν από οποιαδήποτε ιδιαιτερότητα καταγωγής. Οι θεμελιακοί νόμοι αυτής της κοινωνίας, από τη φύση τους και εξ ορισμού καταργούν την φυλετική διάκριση μαζί με την ταξική διάκριση. Όλοι οι άνθρωποι θα μετέχουν ισότιμα στο κοινό αγαθό και, όσες ιδιαιτερότητες έχουν, θα αφορούν την προσωπική τους ζωή ή την πνευματική τους πορεία. Η Κομμουνιστική κοινωνία, σε τελική ανάλυση είναι το προαπαιτούμενο για την αντιμετώπιση μιας μεταναστευτικής κρίσης. Γιατί από την αρχή έχουν ήδη αρθεί όλες οι προϋποθέσεις της σύγκρουσης των πολιτισμών, μέσα σε μια άλλη, ουδέτερη κοινωνική συνθήκη, που λύνει όλα τα προβλήματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν αφορμές για την ανάδειξη τού φυλετισμού. Αλλά και οι πολιτισμικές ή θρησκευτικές ιδιαιτερότητες που τυχόν παραμείνουν δεν θα αποτελούν κάν παράγοντα σύγκρουσης, αλλά τρόπο δημιουργικής εξέλιξης των ανθρώπων. Έχοντας αφαιρεθεί από το ίδιο το σύστημα όλες οι ανταγωνιστικές δράσεις ανάγκης, αφού θα υπάρχει ισότιμος διαμοιρασμός του δημόσιου αγαθού, κάθε πολιτισμική ιδιαιτερότητα θα κρίνεται πλέον από την καθαρά πνευματική της αξία και θα αξιολογείται από το ψυχολογικό της αποτέλεσμα στο κοινό και όχι από τις συναισθηματικές και νοσταλγικές προκαταλήψεις της κάθε επιμέρους ομάδας. Στα πλαίσια αυτού του τρίτου σταδίου η φυλή, η εθνική καταγωγή, το φύλο, η ερωτική προτίμηση, το μορφωτικό και διανοητικό επίπεδο, η σωματική υγεία και διάπλαση, η ομορφιά και κάθε είδους χαρακτηριστικό, δεν θα είναι πια αντικείμενο διαμάχης ή ανταγωνισμού, αλλά θα είναι απλώς ένα ακόμη σημείο της ποικιλότητας και της πολυχρωμίας της κοινότητας. Αλλά θα υπάρξει και κάτι άλλο, που είναι και το πιο σημαντικό: Αν υπάρχει κάποιος πολιτισμός, μια φιλοσοφία, ένα οποιοδήποτε θεωρητικό ή πρακτικό σχήμα μέσα σ' αυτή την πολυχρωμία που έχει να προσφέρει στον άνθρωπο κάτι περισσότερο ή ποιοτικότερο, αυτό θα αναδειχθεί και θα επικρατήσει. Όχι μέσα από την υλική του ή την πραγματιστική αποτελεσματικότητα, ή μία γηπεδικού τύπου αντιπαράθεση. Αλλά επειδή θα έχει περάσει την βάσανο της κρίσης από ένα λαό απαλλαγμένο από την ομηρία μιας καταπιεστικής άρχουσας τάξης. Ένα λαό που δεν σύρθηκε στην καπιταλιστική εργασιακή δουλεία ή στο ανατολίτικο δεσποτικό σκλαβοπάζαρο, αλλά είναι μέρος μιας κοινότητας που επιθυμεί να λειτουργεί για όλους δίκαια και ισότιμα και το καταφέρνει αυτό μέσω κανόνων που τους αποδέχονται όλοι ως πολιτικά και πνευματικά απαραίτητους. Τόσο στην απόλαυση των υλικών αγαθών, όσο και στην Παιδεία. Και όσο υψηλότερη η παιδεία για όλους, τόσο μικρότερα και τα ρατσιστικά συμπτώματα. Όταν λείπει η κόλαση του ταξικού ιζήματος των κολασμένων, εξαφανίζεται και το φάσμα του φασισμού.

Στην συνθήκη του κομμουνισμού, δεν υπάρχουν έθνη. Υπάρχει μόνο ο άνθρωπος, ο ελεύθερος άνθρωπος. Που παράγει πολιτισμό, όχι με σκοπό την ατομική του επιβίωση ή την ναρκισσιστική του επιβεβαίωση, αλλά με στόχο την απροϋπόθετη 'Ενωσή του με τον Άλλο. Ο πολιτισμός αυτός ειναι πολιτισμός Ενότητας. Αυτή την Ενότητα δεν μπορεί να την καλλιεργήσει παρά κάποια κοινή και ισχυρή Πίστη. Και εκεί θα φανεί ποιά από όλες τις πίστεις, φιλοσοφίες, θρησκείες ή κοσμοθεωρίες που παρήλασαν στην Ιστορία, ή, ποιά ενδεχομένως νέα ή ανανεωμένη Πίστη διαθέτει την ποιότητα για να χαρίσει στον άνθρωπο αυτή την πολυπόθητη και πολύτιμη Ενότητα.

Ξέρω ότι όλα αυτά για κάποιους ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας, μπορούν να χαρακτηριστούν ουτοπικά, ανεδαφικά και ανέφικτα. Και βεβαίως κάποιοι ήδη από την στιγμή που διάβασαν τον όρο «κομμουνιστική κοινωνία», έπαθαν ήδη αλλεργικό σοκ με σπασμούς. Γιατί άνήκουν σε μια άλλη εποχή τής ιστορίας τής αντίδρασης και ταυτίζουν μια ευρύτερη και διαχρονική πολιτική έννοια με την πρώτη μεγαλειώδη αλλά αποτυχημένη (πλήν όχι καταδικαστέα επί της αρχής) Μαρξιστική απόπειρα εφαρμογής της. Για τον σκεπτόμενο άνθρωπο όμως, και ιδίως αυτόν που η σκέψη του δεν περιορίζεται στον εγκέφαλο και στο ακαθόριστο όργανο της ματαιοδοξίας του, αλλά επεκτείνεται και βαθειά μέσα στην ψυχή και στην καρδιά, υπάρχουν άλλες διαστάσεις από τις οποίες μπορούμε να αποδράσουμε ανά πάσα στιγμή από οποιοδήποτε αδιέξοδο. Σ' αυτόν απευθύνεται αυτό το σύντομο, εισαγωγικό και γενικό πολιτικό κείμενο. Και τον παρακαλώ να το ξαναδιαβάσει και να μου στείλει τις σκέψεις του.

Βassὸ...